Het ZER is klaar!

Ergens gedurende 2009 worden de opleidingen informatica en computerwetenschappen gevisiteerd, wat betekent dat nagegaan wordt of het informatica-onderwijs aan de universiteit nog wel van voldoende hoge kwaliteit is. Een en ander over het visitatieproces kan je hier lezen.

Als voorbereiding van de visitatie hebben we aan het Departement Computerwetenschappen het afgelopen semester een Zelf-Evaluatie Rapport (kortweg het ZER) samengesteld. Dat is een lijvig boekwerk dat de staat van de opleiding voorstelt, zodat de visitatiecommissie zelf al een document heeft om te starten. Als POC-lid van de opleiding computerwetenschappen heb ik daar een steentje toe bijgedragen. Weliswaar een steentje dat relatief veel tijd in beslag nam, maar we mogen niet klagen... het steentje van sommige collega's was eerder een rotsblok. Globaal gezien heeft het opstellen van het ZER zeer veel tijd gekost.

De afgelopen maanden werd door iedereen benadrukt dat het ZER zeer belangrijk was. Immers, het eindrapport van de commissie moet liefst zo positief mogelijk zijn. Anderzijds werd dikwijls door dezelfde mensen steen en been geklaagd dat wat allemaal in dat ZER moet staan soms wel overdreven is. Gelukkig is er een leidraad die we konden gebruiken, en die zoal aangaf wat er wel en niet in kon. Ironisch is dat die leidraad ongeveer even lang is als het ZER zelf.

Iedereen is overtuigd van het belang van hoger onderwijs van goede kwaliteit. Maar om dat na te gaan aan de hand aan de hand van een zelf-evaluatierapport lijkt toch niet altijd de goede optie. Zo mochten we zelf als opleiding onze zwakke en sterke punten aanhalen. Natuurlijk komt daar wat politiek bij kijken om de sterke punten zo goed mogelijk voor te stellen als eigen verwezenlijkingen, terwijl de zwakke punten uiteraard enkel te wijten zijn aan slechte omkadering vanwege de overheid of de universiteit, waarvoor onszelf geen enkele blaam treft. Ik kan me ook niet inbeelden dat de visitiatiecommissie door 2 dagen op bezoek te komen onze echte zwakke punten zal ontdekken, die we liefst een beetje onder de mat vegen. Maar misschien horen dergelijke proza-spelletjes wel bij dit soort rapporten.

Al bij al een leerrijke ervaring. Ik begrijp nu alleszins beter waarom sommige collega's met meer ervaring verklaren "... zich liefst zo ver mogelijk van die visitatie weg te houden ... ". Maar goed, we kijken al uit naar de visitatie zelf!

Scilogs

Voor mijn nieuwste entry op www.scilogs.be, klik hier.

Eurographics 2009

Ik had beloofd mijn blog-achterstand wat goed te maken deze dagen door wat te schrijven over die dingen waardoor ik zo'n achterstand heb opgelopen ;-)

Afgelopen maanden ben ik druk bezig geweest met het het papers-programma voor Eurographics 2009. EG is de grootste computer graphics conferentie die elk jaar in Europa georganiseerd wordt. Dit jaar (april 2009) gaat ze door in Munchen, op de campus van de Technische Universiteit. Een dergelijke conferentie bestaat uit verschillende onderdelen, waarvan het papers-programma meestal de 'parel aan de kroon' vormt. Het is immers daar dat de wetenschappelijke bevindingen van computer graphics onderzoekers wereldwijd gepresenteerd worden.

Maar niet iedereen kan zomaar zijn onderzoek voorstellen, er wordt flink geselecteerd. Die selectie wordt gemaakt door een international programme committee van experts, die alle inzendingen beoordelen op hun merites. Enkel de beste ingezonden papers worden aanvaard en mogen hun werk dus voorstellen op EG2009. En dat is waar dit jaar mijn rol ligt. Dergelijk committee moet een beetje ordentelijk gerund worden door een aantal co-chairs. En voor 2009 ben ik dus co-chair, samen met Marc Stamminger van de universiteit van Erlangen.

Aangeduid worden als co-chair kan vele dingen betekenen. Het is natuurlijk wel een zekere erkenning vanwege je internationale collega's, anderzijds is het ook een van die functies waar niemand staat voor te springen, en waar graag een slachtoffer voor gezocht wordt. De waarheid ligt natuurlijk ergens in het midden.

Maar tot nu toe viel de job wel mee en heb ik het graag gedaan, al was het maar omdat de committee meeting afgelopen November georganiseerd werd in het gebouw van computerwetenchappen van de T.U.M. Met lengtes voorsprong het leukste gebouw computerwetenschappen dat ik al bezocht heb. Ze hebben er zelfs een glijbaan in de vorm van een parabool... en wij maar zeggen dat onderzoek hard werk is.

Lego robotjes ...

Gisteren, op de eindejaarsreceptie van ons aller Alma Mater, wees iemand me op het feit dat deze blog reeds sinds oktober al niet meer geupdeet was. Ik heb dan toch een beetje een publiek ;-)

Mea maxima culpa, zou ik zeggen. De laatste maanden zijn redelijk druk geweest wat betreft de academische activiteiten, zodat er voor bloggen weinig tijd overbleef. Maar de komende dagen zal ik dat proberen goed maken.

Een van de activiteiten die dit semester redelijk wat tijd opslorptte, was mijn coordinatiefunctie die ik heb voor het vak 'P&O computerwetenschappen' in het derde jaar. Voor de zeer oude rotten onder ons, het vak Probleemoplossen en Ontwerpen hebben sinds lang de 'tekenweken' vervangen. Bedoeling is dat de ingeniwuersstudenten een probleem krijgen voorgeschoteld, en dit op een zo goed mogelijke, creatief mogelijke, robuust mogelijke, ... manier moeten oplossen, gebruik makende van de kennis die ze reeds eerder in hun wat meer theoretische vakken hebben opgedaan.

Opdracht dit jaar (zoals trouwens ook vorig jaar) was het bouwen van een robot (in Lego), die naar een garage kon rijden in een onbekende omgeving. De resultaten zie je in enkele filmpjes hieronder. In elk geval waren we als didactisch team zeer tevreden over de resultaten die de studenten behaald hebben.

Kleine updates ...

Na een lange periode van inactiviteit, hoog tijd om wat kleine updates te posten. Misschien niet echt een coherent geheel, maar iets is beter dan niets.

De septemberexamens liggen weer ver achter ons. Nu ja, septemberexamens ... tegenwoordig starten die examens reeds in de eerste helft van augustus en alles is afgerond de eerste week van september. Het plachtte te zijn dat de septemberexamens een week voor de start van het nieuwe academiejaar werden afgerond. Nu hebben we een beetje 'vrije periode' tussenin, maar bitter weinig tussen de juni- en september-zittijd in. Het maakt de vakantie-planningen alleen maar moelijker.

Gedurende september is er ook veel tijd gegaan naar de voorbereidingen voor Eurographics 2009. Niet alleen wordt er in onze onderzoeksgroep gewerkt aan papers voor deze conferentie, maar tevens ben ik ook co-chair van het Papers-program, samen met Marc Stamminger. Voor buitenstaanders zegt die misschien niet veel, maar dit soort functies zijn toch een soort van erkenning die je collega's in het domein je geven. De deadline voor papers was 30 september, op 1-2 oktober hebben we hier in Leuven de paper-sort gedaan, en nu is het werk bezig door tientallen programme committee members, en honderden tertiary reviewers. Zelf doe ik nu weinig reviewing werk, behalve hier en daar brandjes blussen. Op 20-21 november gaat in Munchen dan de IPC meeting zelf door. Wel leuk om eens helemaal bovenaan de piramide staan van de 2de belangrijkste conferentie ter wereld over computer graphics, maar het betekent ook dat je zelf niets meer naar boven kan afwentelen. Bovenaan heb je geen paraplu meer ...

Normaliter was het ook de bedoeling om dit semester een vak doceren aan de Université catholique de Louvain. Geen grote verrassingen echter: het betreft een computer graphics vak, in het Engels. Dat laatste maakt het allemaal wat makkelijker, want mijn academisch Frans kan een opfrisbeurt wel gebruiken. Echter, door allerlei papperasssen (verzekeringen e.d.) is het opzet verschoven naar het tweede semester.

Ondertussen zijn ook de projecten voor 'P&O 3de jaar' begonnen (een vak dat ik samen coordineer met collega's Erik Duval, Karl Meerbergen en Marc Van Barel), waarin studenten een LEGO-robot allerlei taakjes moeten laten uitvoeren. Het is een van de leukste vakken, omdat we de studenten redelijk wat vrijheid geven om zelf de opgave mee te sturen, en de aard van de oplossingen die eruit voorkomen heel gevarieerd is. Hopelijk valt het dit jaar dus ook weer mee. Vorig jaar hebben we voor het eerst de Lego Mindstorms robotjes gebruikt, en ook dit jaar hebben we er weer voor geopteerd. De eerste demonstraties zijn achter de rug. Stiekem had ik gehoopt dat er een niet-wiel-gebaseerde robot bij zou zitten, maar een walker- of crawler-robot maken lijkt toch iets te complex met de (beperkte) bouwkit die de studenten ter beschikking hebben. Maar het zou in principe dus wel kunnen ...

Een beetje nieuwe activiteit

Oops, lang geleden dat deze blog nog eens een post mocht smaken. Niet getreurd, er is iets op komst...

Ondertussen kan je een kijkje nemen op www.scilogs.be, waar ik sinds kort op uitnodiging ook een blog De Digitale Revolutie heb over recente evoluties in informatica-land.

Inzagerecht en advocaten

Blijkbaar wordt er aan de unief van Antwerpen 'reklame' gemaakt door een advocaat die zijn diensten aanbied om studenten te helpen bij beroepsprocedures na examens.

Blijkbaar is de slinger helemaal aan het doorslaan...

Het is een goede zaak dat studenten inzagerecht hebben voor examens. Niet alleen geeft hen dat hopelijk wat meer inzicht in waarom ze een lage kwotering verdiend hebben, maar tevens is het ook een soort van katharsis moment, dat opluchtend kan werken. Dat inzagerecht gaat dan natuurlijk over het inhoudelijke aspect van het examen.

Anders is het natuurlijk als studenten menen dat hun rechten geschonden zijn, of als volgens hen het examen unfair is verlopen. Dan kan er een klacht ingediend worden, die in eerste instantie intern behandeld wordt. Nog steeds niets mis mee.

Waar ik wel voor vrees is dat men van dit laatste procedureslagen gaat maken, waarbij de minste fout reden is om het verloop van een examen aan te klagen. Het gevolg zal zijn dat examens volgens een strikt draaiboek gaan plaatsvinden, waarbij van enige toegeeflijkheid dan ook geen sprake meer kan zijn. Geen clementie als een student 10 minuten te laat opdaagt; geen toiletbezoek toestaan; geen overschrijden van de voorbereidingstijd e.d. Het oordeel van de prof op dergelijk moment moet wijken voor procedureregeltjes.

Uiteindelijk belanden we zo in een zeer rigied systeem, waarbij het testen van de kennis die een student verworven heeft, van secundair belang is. Wat wel van belang is, is dat alles 100% volgens de regels verloopt. Als het zover komt, dan hoeven examens in de huidige vorm voor mij niet meer. Dan maken we wel een multiple-choice examen, voor alle studenten op dezelfde dag. Geen kans meer om een foutje te maken waarvoor je als docent afgestraft wordt. Of eenvoudiger nog: iedereen een 14! Iedereen content! Behalve misschien diegenen die echt iets willen leren ...

Deliberaties ...

De zogenaamde deliberaties zijn weer aan de gang. Niet dat er zoveel te delibereren valt, tegenwoordig. Alle beslissingen liggen vast volgens bepaalde regels, zodat computergewijs alle eindresultaten reeds vast liggen vooraleer de examencommissie samenkomt. Diens enige taak is om de resultaten vast te stellen, en in een uitzonderlijk geval toch nog eens kijken of er verzachtende omstandigheden zijn. Wat meestal niet zo is ... Legendarische tijden waarin de examencommissie nog studenten 'naar boven riep' om ter plaatse een examen af te leggen bij zoekgeraakte punten behoren reeds enige tijd tot het verleden. Enkel in geval van fraude kan er nog wel eens een student opgeroepen worden, maar veelal wordt dat ook reeds op voorhand besproken. De activiteiten in de examencommissie beperken zich tot het overlopen van alle namen, met bijhorende uitslag, aan een zeer snel tempo (10 a 15 seconden per student, de tijd nodig voor de voorzitter om de naam en het resultaat voor te lezen). Het lijkt wel alsof met alle hervormingen in het examensysteem, men vergeten is de deliberaties zelf af te schaffen :-)

De huidige regels lijken, zeker voor studenten van een eerdere generatie, vrij genereus. Een student in 1ste bachelor slaagt als hij ofwel op alle vakken een 10/20 of meer haalt, ofwel maximaal 3 'buispunten' haalt op maximaal 2 vakken EN minstens 54% haalt. Dus een 9 en een 9, een 8 en een 9, of een enkele 7, samen met 54%, worden als geslaagd beschouwd. Nog niet zo heel lang geleden (pakweg de jaren 80 waarin ik zelf student was :-)), was men geslaagd als men op alle vakken 10/20 haalden EN 60% als totaalscore had. Alle andere gevallen werden gedelibereerd, maar met minder dan pakweg 58% kon je het vergeten. Vrijstellingen in 2de zit waren niet onconditioneel zoals dat nu is. Een vrijstelling had je pas vanaf 12/20, EN indien je op minstens de helft van de vakken geslaagd was. Een vrijstelling voor een bisjaar gold pas vanaf 14/20. En dat was dan soepel in vergelijking met de situatie in pakweg de jaren 50, waar je steeds ALLE vakken opnieuw af te leggen had -- vrijstellingen bestonden toen niet eens.

Onafgezien van het onconditioneel verlenen van vrijstellingen, is er eigenlijk niet zoveel veranderd. Immers, de scores op examens worden gewoon aangepast. Waar vroeger een 12 betekende dat je geslaagd was op een vak, ligt die grens nu op een 10, wat betekent dat je als lesgever uiteraard je scores aanpast. Een kwotatie op een examen betekent in absolute zin immers niets. Enkel als men een betekenis aan die punten geeft (bvb. geslaagd), kan je als docent bepalen wat voor jou een 10 of een 12 waard is. In het huidige systeem betekent een 10 bvb. onvoorwaardelijke geslaagd voor het vak, en een 6 betekent onherroepelijk examen opnieuw doen. In elk geval is het nu allemaal wat transparanter geworden.

Wat echter niet betekent dat er vreemde situaties kunnen ontstaan. Een student met 54%, een 8 en een 9, is geslaagd, en hoeft die 8 en 9 dus niet opnieuw af te leggen. Een student met 75%, een 8 en nogmaals een 8, is niet geslaagd, en moet beide examens wel opnieuw afleggen. Het lijkt dus hoog tijd om naar een systeem te gaan waarbij het totaalpercentage irrelevant wordt, en je enkel geslaagd bent op individuele vakken. Nu zitten we immers nog in een hybride systeem waarbij elk individueel vak bekeken wordt, maar tegelijk een jaarresultaat. Wat tot bovenvernoemde vreemde situaties kan leiden...

The truth is out there ...

Een jaar of twee geleden heb ik me de volledige X-files collectie op DVD aangeschaft. Ik heb er sindsdien nooit echt tijd gehad om er naar te kijken, maar nu ik verhuisd ben uit mijn thuisstad Leuven en mijn intrek genomen heb in het landelijke Liezele, is er plots tijd voor. Immers, nog geen internetaansluiting (shame on me and Belgacom :-)), dus is er weer wat tijd om mijn Guitar Hero skills bij te werken en mijn collectie sf/f/horror films eens rustig te bekijken.

De X-files is eigenlijk een serie die voor mij alleszins een geweldige periode oproept. Toen de serie speelde in de jaren 90 was ik aan mijn doctoraat bezig, en kwam het internet als medium sterk opzetten. Het thema van de X-files sloot perfect aan bij een zekere subcultuur die toen op het net heerste. Het net was nog niet 'vervuild' door de hoi polloi, dus de signal-to-noise ratio over allerlei interesses die een computer-sciece doctoraatsstudent aansprak was redelijk groot. Het trio Frohike / Byers / Langly a.k.a. The Lone Gunmen sprak redelijk tot mijn verbeelding. Ze gebruikte het net voor allerlei toepassingen die toen enkel nog maar gekend waren aan universiteiten en onderzoekslabo's. Op een of andere vreemde manier sloot de hele setting van de X-files nauw aan bij mijn eigen leefwereld, vol met geeky interesses.

Uit die periode stamt ook mijn kennismaking met de befaamde universiteiten in de US zoals M.I.T. of Caltech. Dezelfde geeky sfeer waarin ik me wentelde was volledig levend op deze plaatsen. In zekere zin heb ik steeds spijt gehad dat ik niet daar als student vertoefd heb, maar het gras is ongetwijfeld altijd groener aan de andere kant van de heuvel. Twee interessante beokjes die die sfeer een beetje oproepen zijn 'Hackers' van Steven Levy, en 'Nightwork', van T.F. Peterson. Maar de beste aanrader is nog steeds 'The Idea Factory' van Pepper White, wat een goede indruk geeft de sfeer die aan een van de vermaardste onderzoeksuniversiteiten heerst. Jammer genoeg een sfeer die ik in Leuven een beetje mis ...

Oef, de examens zijn voorbij!

Oef, inderdaad, de examens zijn voorbij. Klinkt misschien gek uit de mond van een prof (het zijn de studenten die geacht worden te kreunen onder de examendruk), maar de als docent zijn de examens ook zowat de meest zenuwslopende en meest saaie periode van het jaar.

1. Bijna 500 schriftelijke examens van 'Methodiek van de Informatica' heb ik bekeken. Gegeven de tijdsdruk (1.5 dag om 140 examens te bekijken voor de deadline om de punten in te dienen ...) kan het niet anders dan vele antwoorden vluchtig te bekijken en niet helemaal met de diepgang die eigenlijk nodig is. Misschien volgend jaar multiple choice overwegen?
   Enkele statistieken: 58% slaagde op het schriftelijk gedeelte van het examen. Met het practicum erbij stijgt dat tot rond de 72%. En zoals beloofd in de les, krijgt de student met het beste examen een 20 en de slechtste een 0. Wie de 20 gekregen heeft mag zijn maten trakteren!
2. Orde, mijne dames en heren, orde en netheid!!!
   Ongelooflijk welke vodden papier er moeten doorgaan voor examen. Tipp-ex, veelvuldige inktvlekken, amper leesbaar schrijven, allerhande flauwe excuses ('geen tijd meer meneer'), luie redeneringen waarvan zelfs de student moet zien dat die fout zijn ... de 'propere' examens zijn subjectief al bijna een punt in het voordeel :-) En af en toe tref je nog wel een exemplaar in een loopy-lagere-school-meisjes handschrift, wat dan een beetje soelaas biedt in deze barre tijden.
3. De mondelinge examens daarentegen vielen geweldig mee: niet al te veel studenten voor Computer Graphics dit jaar, dus er kon eens deftig doorgebabbeld worden. Gelukkig is er dit jaar niemand met Pong-shading of Gorat-interpolatie op de proppen gekomen.

Maar goed, alles voorbij, nu enkel nog wat eindwerkverdedigingen en vergaderingen van examencommissies bijwonen, en het zit er weer op. Kunnen we ons weer aan het echte werk wijden...