Xmas lecture

Op zaterdag 16 december organiseerde de Faculteit Wetenschappen haar jaarlijkse Christmas Lecture. Dit jaar was de spreker professor Alan Rowan, chemicus verbonden aan de universiteit van Nijmegen, en actief in het interdisciplinaire gebied van de biochemie en de organische chemie.

Rowan bestudeert onder meer individuele enzymen. Zo slaagde hij erin – samen met een onderzoeksgroep van de K.U.Leuven overigens – de werking van één enkel enzym zes uur lang te volgen: een vetoplosser in een wasmiddel. De informatie die daaruit voortkomt, leert ons veel over de structuur en de werking van enzymen, en toont aan dat ze niet altijd even werkzaam zijn. De vraag is dan ook of enzymen zodanig gewijzigd kunnen worden, dat ze permanent tot hogere prestaties in staat zijn. Hij is vooral ook gespecialiseerd in nanotechnologie. In 2003 ontwikkelde hij samen met zijn collega’s in Nijmegen een nanomachine, een kraalvormige molecule die chemische reacties tot stand kan brengen op polymeren die door de molecule heen lopen. Een van de toepassingen waarvoor nanomachines gebruikt kunnen worden is het aanbrengen van patronen en schakelingen op nanoschaal, om bijvoorbeeld computerchips te maken op moleculaire schaal.

Gedurende de lecture liet hij ook enkele spectaculaire filmpjes zien van de werking van een enkele molecule, alhoewel het publiek niet altijd het verschil merkte (denk ik) tussen feitelijke opnames met een elektronenmicroscoop en computeranimaties ;-)

Op het einde van de zeer goed gegeven lecture volgde er nog een uitspraak van Plutarchus over Archimedes, die de essentie van een goed wetenschapper treffend verwoord:

... being perpetually charmed by his familiar siren, that is, by his geometry, he neglected to eat and drink and took no care of his person; that he was often carried by force to the baths, and when there he would trace geometrical figures in the ashes of the fire, and with his finger draws lines upon his body when it was anointed with oil, being in a state of great ecstasy and divinely possessed by his science.

Van Cauteren Leerstoel

Woensdag 29 november vond de jaarlijkse Van Cauteren leerstoel plaats, ditmaal rond het thema "China: wat zit erin voor Vlaamse ingenieurs ?".

Richard Van Cauteren was een legendarische professor in de ingenieursfaculteit. Om voormalig recotr Oosterlinck te citeren:
Van Cauteren, die intussen overleden is, was voor veel latere ingenieurs een soort vaderfiguur. Zijn sterkte was zijn gezond verstand. Wat hem onderscheidde van anderen was zijn wijsheid, eerder dan zijn kennis. Hij koppelde de fysica aan het echte leven. Dat is belangrijk voor ingenieurs, die toepassingen moeten maken. De rode draad doorheen zijn cursus waren zijn levenslessen. Zo leerden we problemen oplossen. Hij ging ervan uit dat als je een probleem honderd procent wil oplossen, er oneindig veel geld en tijd nodig is. Aangezien dat niet voorhanden is, kun je nooit een honderd procent oplossing bereiken. In deze onvolmaakte wereld moet je daar rekening mee houden.”

Als kind heb ik ongetwijfeld Van Cauteren een paar keer ontmoet, alhoewel ik het me niet meer herinner. De enige echte herinnering was toen ik ongeveer ene halfuurtje met hem gepraat heb tijdens een koffiepauze op het departement Werktuigkunde, waar ik in de zomer van 1986 een zomerstage vervulde. Hij was toen reeds lang met pensioen, maar het gesprek was toch zeer inspirerend.

Terug naar 2006. De lezingen waren vrij interessant, en zijn op bovenvermelde site te bekijken. Wat me wel tegen de borst stootte waren de obligate grapjes die sommige sprekers maakten over het eten met stokjes: "Op het einde van ons bezoek hadden we een master in de chopstickkunde". Dat is vrij beschamend t.a.v. de aanwezige Chinese deelnemers, en het straalt negatief af op de spreker. Alsof eten met stokjes nog steeds een exotisch iets is ...

Composites on Tour

Gisterenavond woonde ik de opening bij van de tentoonstelling Xtra Strong/Light: Composites in de Campusbibliotheek Arenberg. Deze tentoonstelling kadert in de Europese Wetenschapsweek en kadert in het bredere Composites-On-Tour project. De tentoonstelling bestaat uit 2 delen: in een eerste wetenschappelijk deel wordt een beetje in Technopolis stijl de bezoeker uitleg gegeven over wat composietmaterialen precies zijn, en welke toepassingen ze hebben. In een tweede deel worden werken van designers getoond die met deze materialen aan de slag zijn gegaan. Er zijn o.a. stukken te zien van Wyers&Borms, Clem van Himbeeck en Ron Arad.

Na een openingsspeech van prof. Ignace Verpoest en Vice-rector prof. Karen Maex werd de tentoonstelling officieel geopend. Het was zeker de moeite waard om de kennis over composietmaterialen terug eens wat op te frissen en met de werken van de designers kennis te maken. Naar goede gewoonte aan de K.U.Leuven werd het geheel afgesloten met een receptie ;-)

(foto van http:///www.compositesontour-2.be/)

Interviews

Twee leuke interviews gehad de afgelopen dagen, het ene al wat ernstiger dan het andere.

1. Campuskrant wil in een volgend nummer wat aandacht besteden aan het lesgeven voor grote groepen. Blijkbaar had DUO mijn naam doorgegeven, vermits ik in het verleden een workshop over dit onderwerp gevolgd had, en de 1ste bechelor burgerlijk ingenieur beschouwt wordt als een grote groep. Met als gevolg een telefonisch interview. Grappig detail: ik veronderstelde dat het interview op tape werd opgenomen, maar blijkbaar wordt dit nog gedaan op de ouderwetse manier: met de hand nota nemen.
   
   
2. Op mijn weg naar de Moete voor een late lunch, werd ik staande gehouden door 2 studenten, bewapend met microfoon en camera, die het project Science Cafe uitwerken. De vraag was wat ik dacht over toeval in de wetenschap, en of toeval sowieso wel bestaat. Eerst wist ik niet goed wat antwoorden, dus babbelde ik maar wat over toevalsvariabelen, tot ik plots besefte dat het niet datw as wat ze waarschijnlijk bedoelden. Dan maar overgeschakeld op het toeval van het doen van een geniale ontdekking.